Friday, March 10, 2006

Ofs�knir mafian,dust powder.


�10. mars 2006











Pers�nur�ttindi. Nau�ungarvistun � sj�krah�si. Lei�beiningarskylda. Starfssvi�
umbo�smanns Al�ingis.
(M�l nr. 3513/2002)

A kvarta�i yfir �v� a� hann hef�i veri� vista�ur gegn vilja s�num � ge�deild X
samkv�mt 2. og 3. mgr. 19. gr. l�gr��islaga nr. 71/1997. Taldi A a� ekki hef�i
veri� tilefni til sl�krar vistunar, auk �ess sem h�n hef�i sta�i� of lengi. �� beindist
kv�rtun A a� �v� a� honum hef�i ekki veri� lei�beint um r�tt sinn til a� bera
�kv�r�un um vistunina undir d�mst�la.

Umbo�sma�ur rakti �kv��i 2. mgr. og 3. mgr. 19. gr. l�gr��islaga en
samkv�mt �eim er heimilt a� vista mann nau�ugan � sj�krah�si ef vi�komandi er
haldinn alvarlegum ge�sj�kd�mi a� mati l�knis e�a verulegar l�kur eru � �v� a�
svo s�. Umbo�sma�ur benti � a� vi� mat � �v� hvort skilyr�um umr�ddra
laga�kv��a v�ri fulln�gt �yrfti a� afla �missa s�nnunargagna um heilsufar A
og leggja d�m � gildi �eirra. Taldi umbo�sma�ur �ennan ��tt kv�rtunarinnar
var�a r�ttar�greining sem heyr�i undir d�mst�la og e�lilegt v�ri a� �eir leystu
�r. V�ri �v� ekki tilefni �ess a� umbo�sma�ur fjalla�i frekar um �a�, sbr. c-li� 2.
mgr. 10. gr. laga nr. 85/1997, um umbo�smann Al�ingis. Umbo�sma�ur �kva�
�v� a� takmarka athugun s�na vi� �a� hvort og �� me� hva�a h�tti g�tt hafi
veri� a� �v� a� lei�beina A um r�tt hans til a� bera �kv�r�un d�ms- og
kirkjum�lar��uneytisins um a� vista hann � sj�krah�si undir d�mst�la.

� �liti s�nu rakti umbo�sma�ur 1. mgr. 30. gr. l�gr��islaga �ar sem kve�i� er �
um r�tt nau�ungarvista�s manns til �ess a� bera �kv�r�un um nau�ungarvistun
undir d�mst�la. �� v�sa�i umbo�sma�ur til �ess a� samkv�mt e-li� 1. mgr. 26.
gr. l�gr��islaga skyldi vakthafandi sj�krah�sl�knir skr� � sj�kraskr�
nau�ungarvista�s manns svo flj�tt sem ver�a m�tti hven�r honum var kynntur
r�ttur sinn til a� bera �kv�r�un um nau�ungarvistun undir d�mst�la. Benti
umbo�sma�ur � �v� sambandi � a� a�st��ur �eirra sem vista�ir v�ru nau�ugir �
sj�krah�si hlytu oft a� vera me� �eim h�tti a� vi�komandi �ttu �r�ugt me� a�
gera s�r grein fyrir hva�a �rr��i �eir hef�u til a� leita endursko�unar � sl�kri
�kv�r�un. �� taldi umbo�sma�ur a� lagafyrirm�li um skr�ningu uppl�singa �
sj�kraskr� �egar teknar v�ru ��yngjandi �kvar�anir samkv�mt heimild �
l�gr��isl�gum mi�u�u a� �v� a� tryggja s�nnun �ess a� �olanda sl�krar
�kv�r�unar hef�i veri� lei�beint um r�tt sinn til a� leita endursko�unar d�mst�la
� �kv�r�uninni. A� baki sl�kri skyldu byggju �v� r�ttar�ryggissj�narmi� og
vanr�ksla � henni kynni enn fremur a� torvelda athugun � atvikum m�lsins af
h�lfu d�mst�la e�a umbo�smanns Al�ingis.

Umbo�sma�ur taldi hvorki h�gt a� r��a af g�gnum m�lsins n� �eim sk�ringum
sem yfirl�knir ge�deildarinnar hef�i l�ti� honum � t� a� �ess hef�i veri� g�tt a�
lei�beina A me� fulln�gjandi og sannanlegum h�tti um r�tt hans til a� bera
�kv�r�un d�ms- og kirkjum�lar��uneytisins um nau�ungarvistun hans undir
d�mst�la. Umbo�sma�ur benti � a� me� �essari ni�urst��u v�ri ekki fullyrt af
hans h�lfu a� � �a� hef�i skort � raun a� A hef�i veri� kynntur r�ttur sinn �
�essum efnum. Umbo�sma�ur g�ti hins vegar ekki sta�reynt �a� af g�gnum
m�lsins hvort og �� me� hva�a h�tti �a� var gert enda fengi hann ekki s�� a�
skr�ningu � sj�kraskr� A hef�i veri� haga� � samr�mi vi� fyrirm�li e-li�ar 1. mgr.
26. gr. l�gr��islaga. Beindi umbo�sma�ur � kj�lfari� �eim tilm�lum til yfirl�knis
ge�deildar X a� framvegis yr�i teki� mi� af �eim sj�narmi�um sem rakin v�ru �
�liti umbo�smanns �egar teknar v�ru �kvar�anir um vistun samkv�mt 2. e�a 3.
mgr. 19. gr. l�gr��islaga.

I.

Hinn 10. ma� 2002 leita�i A til m�n og kvarta�i yfir �kv�r�un d�ms- og kirkjum�lar��u-neytisins
fr� 12. apr�l 2002, �ar sem sam�ykkt var bei�ni �ttingja um �framhaldandi nau�ungarvistun A
� sj�krah�si samkv�mt 2. mgr. 19. gr. l�gr��islaga nr. 71/1997, sbr. einnig 3. mgr. 19. gr.
s�mu laga.

� kv�rtuninni kemur fram a� A hafi ekki �tta� sig � �v� a� hann �g�ti k�rt �kv�r�unina til
d�mst�la me�an hann v�ri vista�ur � ge�deildinni�. Hafi r��gjafi hans �ekki lei�beint honum um
�essa k�rulei�. �� kemur �ar fram a� A s� mj�g �s�ttur vi� t�malengd vistunarinnar, �.e. 19
daga.

Athugun m�n � kv�rtun A hefur ekki beinst s�rstaklega a� �kv�r�un d�ms- og
kirkjum�lar��uneytisins um nau�ungarvistun sem var tilefni kv�rtunar hans. Eins og n�nar er
raki� � kafla IV.1 �kva� �g a� takmarka athugun m�na � m�li �essu vi� �a� hvort og �� me�
hva�a h�tti g�tt var a� �v� af h�lfu yfirl�knis ge�deildar X a� lei�beina A um r�tt hans
samkv�mt l�gum nr. 71/1997 til a� bera �kv�r�un r��uneytisins um a� vista hann �
sj�krah�si, sbr. 3. mgr. 19. gr. s�mu laga, undir d�mst�la.

�g lauk m�li �essu me� �liti, dags. 26. n�vember 2002.

II.

� g�gnum m�lsins er atvikum l�st � �ann veg a� A hafi komi� � l�greglufylgd � ge�deild
Landsp�talans a�faran�tt 11. apr�l 2002. � sk�rslu sem ger� var vi� komu hans � ge�deild segir
a� l�greglu�j�nar hafi s�tt hann heim � kj�lfar �ess a� n�grannar kv�rtu�u yfir h�va�a. �� segir
svo � sk�rslunni:

�Hann er mj�g ��n�g�ur me� hvernig l�greglan var � framkomu vi� hann �egar �eir heims�ttu
hann og f�ru me� hann hinga� � m�ti vilja s�num og a� hans mati beittu ��arfa valdi. �egar vi�
tilkynnum honum a� hann �urfi a� vera h�r � n�tt til �ess a� h�gt s� a� tala vi� hann aftur �
fyrram�li�, �� m�tm�lir hann a� v�su, en sam�ykkir �� � raun a� vera h�r, ef �a� er alveg
nau�synlegt. Hann neitar �� lyfjame�fer� [�].�

Samkv�mt bei�ni, dags. 11. apr�l 2002, �sku�u tv� barna A og systir hans eftir �v� vi� d�ms-
og kirkjum�lar��uneyti� a� hann yr�i vista�ur � sj�krah�si samkv�mt l�gr��isl�gum nr.
71/1997. Me� �kv�r�un, dags. 12. apr�l 2002, sam�ykkti r��uneyti� a� A yr�i vista�ur �
sj�krah�si samkv�mt heimild � �3. mgr., sbr. 2. mgr. 19. gr. l�gr��islaga� enda v�ri �a� mat
r��uneytisins a� skilyr�um tilvitna�ra laga�kv��a v�ri fulln�gt. � �rskur�inum segir enn fremur:


�Vekja ber athygli sj�klings � �v� me� vi�eigandi h�tti, a� hann � r�tt � a� nj�ta r��gjafar og
stu�nings r��gjafa vegna sj�krah�ssdvalarinnar og me�fer�ar �ar, sbr. 27. gr. laganna, og enn
fremur a� honum er heimilt a� leita �rlausnar d�mst�la um �kv�r�un r��uneytisins um vistun,
sbr. 30. gr. laganna.�

III.

�g rita�i yfirl�kni � ge�deild X � Landsp�tala-h�sk�lasj�krah�si br�f, dags. 21 ma� 2002, og
�ska�i eftir �v� me� v�san til 7. gr. laga nr. 85/1997, um umbo�smann Al�ingis, a� uppl�st yr�i
hvort A hef�i veri� lei�beint um r�tt hans til a� leita �rlausnar d�mst�la um �� �kv�r�un d�ms-
og kirkjum�lar��uneytisins a� vista hann nau�ugan � sj�krah�si, sbr. 30. gr. laga nr. 71/1997.
�ska�i �g �ess jafnframt a� m�r yr�u l�tin � t� g�gn sem sta�festu a� svo v�ri, ef sl�k g�gn
v�ru til sta�ar.

� svarbr�fi yfirl�knisins, dags. 4. j�n� 2002, komu ekki fram ��r uppl�singar sem �g haf�i �ska�
eftir og �treka�i �g �v� framangreinda �sk m�na � br�fi, dags. 18. j�n� 2002. Auk �ess �ska�i �g
eftir �v�, sbr. 9. gr. laga nr. 85/1997, a� yfirl�knirinn l�sti vi�horfi s�nu til kv�rtunar A og a�
m�r yr�u veittar sk�ringar � �v� af hverju honum hef�i ekki veri� lei�beint um framangreindan
r�tt sinn ef � �a� hef�i skort. Svarbr�f yfirl�knisins, dags. 21. j�n� 2002, barst m�r 28. j�n�
2002. �ar segir me�al annars svo:

�Hj�lagt er lj�srit af br�fi r��uneytisins. [A] f�kk sj�lfur afrit af �v� br�fi strax og �a� barst til
deildarinnar.

Eins og fram kemur � br�fi r��uneytisins eiga sl�kir einstaklingar r�tt � a� nj�ta r��gjafar og
stu�nings r��gjafa vegna sj�krah�ssdvalarinnar og me�fer�ar �ar, sbr. 27. gr. l�gr��islaga,
og enn fremur er einstaklingunum heimilt a� leita �rlausnar d�mst�la um �kv�r�un r��uneytisins
um vistun, sbr. 30. gr. laganna. [A] var ger� sk�r grein fyrir �essum r�tti s�num og eins og fram
kemur � fyrra br�fi undirrita�s, dags. 4. j�n� 2002, r�ddi r��gjafi vi� [A] hinn 15. og 17. apr�l.

� vi�tali [A] vi� [B], ge�l�kni, hinn 11. 04. 2002, kemur sk�rt fram a� [A] var me�vita�ur um
r�tt sinn. �etta er skr�� � sj�kraskr� og undirrita�ur r�ddi �essi m�l vi� [B] ge�l�kni hinn 21.
j�n� sl. [B] mundi mj�g vel eftir m�linu og sag�i �a� engum vafa undirorpi� a� [A] hef�i ver�i vel
uppl�stur um allan sinn r�tt og greinilegt hef�i veri� a� [A] hef�i skili� st��u s�na.�

�ann 1. j�l� 2002 rita�i �g yfirl�kni ge�deildar br�f � n� en �ar segir me�al annars svo:

�� br�fi y�ar til m�n, dags. 21. j�n� sl., kemur fram a� � vi�tali [A] vi� [B], ge�l�kni, sem fram f�r
11. apr�l 2002, hafi komi� sk�rt fram a� hann hef�i veri� me�vita�ur um umr�ddan r�tt sinn til
a� leita me� m�l sitt til d�mst�la. �� segir a� �etta hafi veri� �skr�� � sj�kraskr�. Me� br�fi
y�ar fylgdi ekki afrit af �eirri f�rslu e�a hluta sj�kraskr�r [A], �ar sem �etta kemur fram, en
�g minni � a� � framangreindum br�fum m�num til y�ar haf�i �g �ska� eftir sl�kum uppl�singum �
grundvelli 7. gr. laga nr. 85/1997, um umbo�smann Al�ingis. Samkv�mt �essu �ska �g �ess a�
��r sendi� m�r afrit af framangreindri skr�ningu � sj�kraskr� [A].�

Me� br�fi, dags. 8. j�l� 2002, b�rust m�r afrit af athugasemdum l�kna sem skrifa�ar voru
me�an � vistun A � ge�deild Landssp�tala-h�sk�lasj�krah�ss st��. Var � br�finu s�rstaklega
bent � athugasemdir B, ge�l�knis, fr� 11. apr�l 2002 �ar sem me�al annars kemur fram a� A
hafi veri� �me�vita�ur um r�tt sinn�. Hinn 29. j�l� sl. �tti starfsma�ur minn fund me� A �ar sem
honum var gefinn kostur � a� gera athugasemdir vi� svarbr�f yfirl�knis ge�deildar X til m�n.
Kva�st A ekki hafa veri� uppl�stur um r�tt sinn og m�tm�lti �v� sem fram k�mi � komun�tu,
dags. 11. apr�l 2002, um a� svo hef�i veri�.

IV.

1.

��ur er raki� a� kv�rtun A beinist einkum a� �v� a� honum hafi ekki veri� lei�beint um r�tt hans
til a� bera �kv�r�un d�ms- og kirkjum�lar��uneytisins, dags. 12 apr�l 2002, undir d�mst�la. Af
kv�rtun A og �v� sem fram hefur komi� � samt�lum hans vi� starfsf�lk mitt ver�ur �� r��i� a�
kv�rtun hans beinist einnig a� �v� a� ekki hafi veri� tilefni til �ess a� vista hann nau�ugan �
sj�krah�si og a� s� vistun hafi sta�i� lengur en nau�synlegt var.

Samkv�mt c-li� 2. mgr. 10. gr. laga nr. 85/1997, um umbo�smann Al�ingis, getur
umbo�sma�ur hafna� �v� a� taka m�l, � heild e�a a� hluta, til me�fer�ar var�i �a�
r�ttar�greining sem � undir d�mst�la og e�lilegt er a� �eir leysi �r. Me� 1. mgr. 30. gr. laga nr.
71/1997 er �eim, sem vista�ur hefur veri� nau�ugur � sj�krah�si samkv�mt 2. e�a 3. mgr. 19.
gr., veitt heimild til a� bera sl�ka �kv�r�un undir d�mst�la. �etta laga�kv��i endurspeglar �ann
r�tt nau�ungarvista�s manns sem einnig n�tur stj�rnarskr�rverndar, sbr. fyrri m�lsl. 4. mgr.
67. gr. stj�rnarskr�rinnar nr. 33/1944. �� tek �g fram a� samkv�mt 2. og 3. mgr. 19. gr.
l�gr��islaga nr. 71/1997 ver�a �kvar�anir um a� vista mann nau�ugan � sj�krah�si �vallt a�
vera bygg�ar � mati l�knis � �v� hvort vi�komandi s� haldinn alvarlegum ge�sj�kd�mi e�a
verulegar l�kur s�u taldar � �v� a� svo s�, sbr. �kv��i 2. mgr. 19. gr. laga nr. 71/1997, e�a a�
sl�k vistun teljist a� mati l�knis �hj�kv�mileg, sbr. 3. mgr. 19. gr. �tla ver�ur a� vi� mat � �v�
hvort skilyr�um laga nr. 71/1997 hafi veri� fulln�gt � m�li A �urfi a� afla �missa
s�nnunargagna um heilsufar hans og leggja d�m � gildi �eirra.

Me� v�san til �ess sem a� framan er raki� tel �g a� s� ��ttur kv�rtunar A sem beinist a� tilefni
umr�ddrar nau�ungarvistunar hans � sj�krah�si og t�malengd hennar var�i r�ttar�greining sem
heyri undir d�mst�la og e�lilegt er a� �eir leysi �r. Hef �g �v� �kve�i� a� fjalla ekki frekar um
athugasemdir hans um �au atri�i. Athugun m�n � kv�rtun A er �v� takm�rku� vi� �a� hvort og
�� me� hva�a h�tti g�tt var a� �v� a� lei�beina honum um r�tt hans til a� bera �kv�r�un
d�ms- og kirkjum�lar��uneytisins um a� vista hann � sj�krah�si, sbr. 3. mgr. 19. gr. laga nr.
71/1997, undir d�mst�la.

2.

Um efnisskilyr�i nau�ungarvistunar og m�lsme�fer� af �v� tilefni gilda eins og fyrr greinir
l�gr��isl�g nr. 71/1997. Samkv�mt 2. mgr. 19. gr. getur l�knir �kve�i� a� sj�lfr��a ma�ur
skuli f�r�ur og vista�ur nau�ugur � sj�krah�si ef hann er haldinn alvarlegum ge�sj�kd�mi e�a
verulegar l�kur eru taldar � a� svo s� e�a �stand hans er �annig a� jafna megi til alvarlegs
ge�sj�kd�ms. � s�mu grein segir a� sl�ka �kv�r�un taki vakthafandi sj�krah�sl�knir en ��
�kv�r�un hans skuli �� bera undir yfirl�kni svo flj�tt sem ver�a m�. � �kv��inu er m�lt fyrir
um �a� a� frelsissker�ing � �essum grundvelli megi ekki standa lengur en 48 klukkustundir.

�g tek fram a� af kv�rtun m�lsins ver�ur r��i� a� athugasemdir A beinast ekki s�rstaklega a�
veru hans � sj�krah�sinu 11. apr�l 2002. �g minni � a� � sk�rslu sem ger� var vi� komu hans �
ge�deild a�faran�tt 11. apr�l 2002 segir me�al annars a� �egar honum hafi veri� tilkynnt a�
hann �yrfti a� vera � sj�krah�sinu um n�ttina �til �ess a� h�gt [v�ri] a� tala vi� hann aftur �
fyrram�li� �� hafi hann �m�tm�lt [...] a� v�su� en �� sam�ykkt �� raun� a� vera �ar �fram
v�ri �a� �alveg nau�synlegt� en neita� lyfjame�fer�. �� segir � sk�ringarbr�fi yfirl�knis �
ge�deild sj�krah�ssins til m�n, dags. 21. j�n� 2002, a� samkv�mt sj�kraskr� hafi A fallist � a�
vera � deildinni a�faran�tt 11. apr�l 2002 me�an m�l hans v�ru k�nnu� frekar. � lj�si �essa tel
�g ekki tilefni til �ess a� �g fjalli s�rstaklega um framkv�md vistunar A fr� og me� innl�gn hans
a�faran�tt 11. apr�l 2002 og fram a� �v� a� d�ms- og kirkjum�lar��uneyti� t�k �� �kv�r�un
12. s.m. a� fallast � bei�ni �ttingja hans um a� vista hann � sj�krah�sinu samkv�mt 3. mgr.
19. gr. laga nr. 71/1997. �g tek �� fram a� �au sj�narmi� sem rakin ver�a h�r � eftir um
lei�beiningar til nau�ungarvista�s manns um r�tt hans til a� bera m�l sitt undir d�mst�la og um
skr�ningu sl�kra uppl�singa � sj�kraskr� � tilefni af �kv�r�un r��uneytisins � grundvelli 3. mgr. 19.
gr. laga nr. 71/1997 eiga einnig vi� �egar a�eins liggur fyrir �kv�r�un l�knis samkv�mt 2.
mgr. 19. gr. s�mu laga.

3.

Samkv�mt 3. mgr. 19. gr. laga nr. 71/1997 er d�ms- og kirkjum�lar��uneytinu heimilt a� vista
sj�lfr��a mann � sj�krah�si � allt a� 21 s�larhring a� bei�ni �ttingja e�a f�lagsm�lastofnunar,
sbr. 20. gr., ef sl�k nau�ungarvistun er �hj�kv�mileg a� mati l�knis. � 1. mgr. 29. gr. laga nr.
71/1997 segir �� a� nau�ungarvistun � sj�krah�si megi aldrei haldast lengur en yfirl�knir telur
hennar ��rf.

� 4. mgr. 67. gr. stj�rnarskr�rinnar segir a� hver s�, sem sviptur er frelsi af ��rum �st��um
en vegna gruns um refsiver�a h�ttsemi, eigi r�tt � �v� a� bera l�gm�ti �ess undir d�mst�la
svo flj�tt sem ver�a m�. �r�ttingu � �essum stj�rnarskr�rvar�a r�tti � tilviki nau�ungarvista�s
manns er a� finna � 1. mgr. 30. gr. laga nr. 71/1997. � s� heimild vi� hvort sem ma�ur hefur
veri� vista�ur � sj�krah�si samkv�mt 2. e�a 3. mgr. 19. gr. laganna, sbr. athugasemdir �
greinarger� me� frumvarpi �v� er var� a� l�gum nr. 71/1997.(Al�t. 1996-97, A-deild, bls.
3713). �kv�r�un um nau�ungarvistun � sj�krah�si felur � s�r afar ��yngjandi �hlutun �
pers�nur�ttindi manna en samkv�mt meginreglu 1. mgr. 67. gr. stj�rnarskr�rinnar nr. 33/1944
m� engan svipta frelsi s�nu nema samkv�mt heimild � l�gum. Ver�ur �v� a� gera r�kar kr�fur til
�ess a� m�lsme�fer� vi� �kv�r�un um nau�ungarvistun s� v�ndu� �annig a� �eim sem
�kv�r�unin beinist a� s� me�al annars lei�beint me� sk�rum og gl�ggum h�tti um r�ttarst��u
s�na.

Samkv�mt c- og d-li�um 1. mgr. 25. gr. laga nr. 71/1997 skal vakthafandi sj�krah�sl�knir
tilkynna nau�ungarvistu�um manni �n tafar um tiltekin atri�i nema sl�kt s� bers�nilega
���ingarlaust vegna �stands hans. � fyrsta lagi ber a� tilkynna um �kv�r�un d�ms- og
kirkjum�lar��uneytisins samkv�mt 3. mgr. 19. gr. ef �v� er a� skipta og � ��ru lagi um r�tt til
a� bera �kv�r�un um nau�ungarvistun undir d�mst�la samkv�mt 30. gr. laga nr. 71/1997.
�kv��i 26. gr. s�mu laga m�lir fyrir um skyldu vakthafandi sj�krah�sl�knis til a� skr� tiltekin
atri�i � sj�kraskr� nau�ungarvista�s manns. � e-li� 1. mgr. 26. gr. er m�lt fyrir um a�
vakthafandi sj�krah�sl�knir skuli svo flj�tt sem ver�a m� skr� � sj�kraskr� manns sem hefur
veri� vista�ur nau�ugur hven�r honum var kynntur r�ttur hans til a� bera �kv�r�un um
nau�ungarvistun undir d�mst�la. Samkv�mt 2. mgr. 26. gr. laga nr. 71/1997 hefur yfirl�knir
eftirlit me� og ber �byrg� � a� �kv��i 1. mgr. s� framfylgt.

4.

A�st��ur og l�kamlegt �stand manna sem vista�ir eru nau�ugir � sj�krah�si hl�tur oft a� vera
me� �eim h�tti a� vi�komandi � erfitt me� a� gera s�r n�gjanlega grein fyrir e�li
nau�ungarvistunar og hva�a �rr��i hann hefur a� l�gum til a� leita endursko�unar � sl�kri
�kv�r�un. Haga ver�ur fyrirkomulagi vi� veitingu lei�beininga um l�gbundin r�ttindi til
nau�ungarvista�ra manna me� �essar a�st��ur � huga og �� einnig skr�ningu uppl�singa af
�v� tilefni. �g tek � �v� efni fram a� til �ess a� lei�beiningar um r�tt nau�ungarvista�ra manna
n�i tilgangi s�num �arf me�al annars a� gera vi�komandi grein fyrir �v� hvernig hann �arf a�
bera sig a� vilji hann n�ta l�gbundinn r�tt sinn, m.a. um skriflega kr�fuger� sem beina �arf til
vi�komandi d�mst�ls, sbr. fyrri m�lsl. 3. mgr. 30. gr. laga nr. 71/1997, og um a� hann geti
noti� a�sto�ar r��gjafa s�ns � �v� efni, sbr. �ri�ja m�lsl. sama �kv��is.

�� bendi �g � a� lagafyrirm�li um skr�ningu uppl�singa um ��yngjandi �kvar�anir samkv�mt
heimild � l�gr��isl�gum nr. 71/1997 mi�a a� �v� a� tryggja s�nnun �ess a� �olendum sl�kra
�kvar�ana hafi veri� lei�beint me� n�gjanlegum h�tti um r�ttarst��u s�na og �rr��i til a�
leita endursko�unar � sl�kum �kv�r�unum. A� baki sl�kri skyldu b�a �v� r�ttar�ryggissj�nar-mi�.
Vanr�ksla � �v� a� skr� uppl�singar me� r�ttum h�tti � sj�kraskr� vi� nau�ungarvistun kann
enn fremur a� torvelda s��ari athugun � atvikum m�lsins af h�lfu eftirlitsa�ila � bor� vi�
d�mst�la e�a eftir atvikum umbo�smann Al�ingis. Me� hli�sj�n af framangreindu tel �g �a�
var�a miklu a� vanda� s� til skr�ningar � sj�kraskr� � sl�kum tilvikum og a� g�tt s� fyrirm�la
26. gr. l�gr��islaga.

� br�fi d�ms- og kirkjum�lar��uneytisins 12. apr�l 2002 til yfirl�kna � ge�deild X �
Landsp�tala-h�sk�lasj�krah�ss, �ar sem sam�ykkt var s� �kv�r�un a� vista A � sj�krah�si
samkv�mt 3. mgr. 19. gr. laga nr. 7/1997, er me�al annars vakin athygli � framangreindum
r�tti hans samkv�mt 30. gr. laga nr. 71/1997 til a� leita �rlausnar d�mst�la um �kv�r�un
r��uneytisins. �g vek athygli � �v� a� �ar kemur ekki fram l�sing � �v� hvernig
nau�ungarvista�ur ma�ur � a� bera sig a� ef hann vill n�ta m�lskotsr�tt sinn. � svari yfirl�knis
ge�deildar X til m�n, dags. 21. j�n� 2002, segir a� A hafi veri� ger� grein fyrir r�tti s�num til a�
leita �rlausnar d�mst�la um �kv�r�un r��uneytisins um vistun. � br�finu er �v� til stu�nings v�sa�
til vi�tals A vi� B, ge�l�kni, 11. apr�l 2002, og �v� l�st a� �ar komi sk�rt fram a� A hafi veri�
�me�vita�ur um r�tt sinn�. � br�fi yfirl�knis ge�deildar X til m�n, dags. 8. j�l� 2002, er �ar a�
auki s�rstaklega bent � athugasemdir B, ge�l�knis, fr� 11. apr�l 2002, en �ar komi me�al
annars fram a� A hafi veri� �me�vita�ur um r�tt sinn�. � �komun�tu� B, dags. 11. apr�l 2002,
segir or�r�tt um �etta atri�i:

�� heilsufars�gu kemur fram a� hann hefur veri� �vinnuf�r � 15 �r, hefur ekki nein pr�f, en vir�ist
hafa �huga � t�lvum og �msu svolei�is. Er me�vita�ur um r�tt sinn, en vill helst �k�ra alla og
er rei�ur �t � l�gregluna og fleiri a�ila.�

� umr�ddri komun�tu er hvergi viki� a� �v� a� A hafi veri� lei�beint s�rstaklega um r�tt sinn til
a� leita �rlausnar d�mst�la um �� �kv�r�un a� vista hann nau�ugan � sj�krah�si. �� hefur m�r
ekki veri� s�nt fram � a� � sj�kraskr� e�a ��rum g�gnum hafi veri� skr��, sbr. sbr. e-li� 1.
mgr. 26. gr. laga nr. 71/1997, hvort og �� hven�r honum var kynntur s� r�ttur. �g tek fram
a� � sv�rum yfirl�knis ge�deildar X til m�n er �v� ekki haldi� fram a� �a� hafi veri� bers�nilega
���ingarlaust a� kynna A r�ttindi s�n vegna �stands hans, sbr. upphafs�kv��i 1. mgr. 25. gr.
laga nr. 71/1997. �� ver�ur sl�k afsta�a ekki heldur r��in af ��rum g�gnum m�lsins.

�g tel r�tt a� taka fram a� � svari yfirl�knisins til m�n kemur fram a� A hafi veri� afhent
framangreint br�f r��uneytisins um umr�dda �kv�r�un en �ar kemur eins og ��ur segir fram
a� lei�beina skuli um r�tt hans til a� bera �rlausn r��uneytisins undir d�mst�la. Ekki er �v� ��
haldi� fram af h�lfu yfirl�knisins a� me� �eirri afhendingu hafi veri� fulln�gt lei�beiningarskyldu
um �a� atri�i. �g legg � �a� �herslu a� � br�fi r��uneytisins er �v� s�rstaklega beint til yfirl�kna
ge�deildar a� vekja beri athygli A � r�tti hans til a� �nj�ta r��gjafar og stu�nings r��gjafa
vegna sj�krah�ssdvalarinnar og me�fer�ar �ar, sbr. 27. gr. [laga nr. 71/1997], og enn fremur
a� honum [s�] heimilt a� leita �rlausnar d�mst�la um �kv�r�un r��uneytisins um vistun, sbr.
30. gr. laganna�. � br�finu er ekki a� finna frekari lei�beiningar um m�ls�kn.

Samkv�mt framangreindu f� �g ekki r��i� af g�gnum m�lsins e�a af sk�ringum �eim sem
yfirl�knir ge�deildar X hefur l�ti� m�r � t� a� g�tt hafi veri� a� �v� a� tilkynna A me�
fulln�gjandi og sannanlegum h�tti um r�tt hans til a� bera �kv�r�un d�ms- og
kirkjum�lar��uneytisins fr� 12. apr�l 2002 um nau�ungarvistun hans undir d�mst�la. �g tek
fram a� me� �essari ni�urst��u er af minni h�lfu ekki veri� a� fullyr�a a� � hafi skort � raun a�
A hafi me� einhverjum h�tti veri� kynntur r�ttur sinn, sbr. 1. mgr. 30. gr. laga nr. 71/1997. �g
get hins vegar ekki sta�reynt �a� af g�gnum m�lsins hvort og �� me� hva�a h�tti �a� var
gert enda f� �g ekki s�� a� skr�ningu � sj�kraskr� A hafi veri� haga� � samr�mi vi� fyrirm�li
e-li�ar 1. mgr. 26. gr. l�gr��islaga en �g minni � a� samkv�mt 2. mgr. 26. gr. s�mu laga
hefur yfirl�knir eftirlit me� �essu atri�i og ber lagalega �byrg� � �v� a� skr�ningu s� haga� �
samr�mi vi� l�g. � �a� skorti � �essu m�li.

V.

Ni�ursta�a

Samkv�mt framangreindu f� �g ekki r��i� af g�gnum m�lsins e�a af sk�ringum �eim sem
yfirl�knir ge�deildar X hefur l�ti� m�r � t� a� g�tt hafi veri� a� �v� me� fulln�gjandi og
sannanlegum h�tti a� lei�beina A um r�tt hans til a� bera �kv�r�un d�ms- og
kirkjum�lar��uneytisins fr� 12. apr�l 2002 um nau�ungarvistun hans undir d�mst�la. �a� er
ni�ursta�a m�n a� ekki hafi veri� g�tt �kv��is e-li�ar 1. mgr. 26. gr. l�gr��islaga nr. 71/1997
um a� skr� � sj�kraskr� hvort A voru veittar uppl�singar um �au �rr��i sem hann haf�i til a�
skj�ta �kv�r�un um nau�ungarvistun til d�mst�la. Beini �g �eim tilm�lum til yfirl�knis
ge�deildar X, sbr. 2. mgr. 26. gr. laga nr. 71/1997, a� � deildinni ver�i framvegis teki� mi� af
�eim sj�narmi�um sem rakin eru � �liti �essu �egar �kvar�anir um vistun samkv�mt 2. e�a 3.
mgr. 19. gr. laga nr. 71/1997 eru teknar.

VI.

�g rita�i yfirl�kni ge�deildar X br�f, dags. 14. febr�ar 2003, og �ska�i eftir uppl�singum um
hvort framangreint �lit mitt hef�i gefi� honum tilefni til vi�brag�a og �� � hverju �au hef�u falist.
� svarbr�fi yfirl�knisins, dags. 28. sama m�na�ar, kemur fram a� �lit mitt hafi veri� r�tt �
fundum yfirl�kna ge�deildarinnar � desember 2002. Ger�ar hafi veri� till�gur til �rb�ta og ��r
sendar l�gfr��ingi sj�krah�ssins og l�kningaforstj�ra �ess til umsagnar. �a� var mat �eirra
a� me� ey�ubla�i �v� sem l�knarnir l�g�u til a� nota� yr�i v�ri komi� til m�ts vi� tilm�li m�n.
Me� br�fi yfirl�knisins fylgdi afrit ey�ubla�sins.






� � � � � �
�lftam�ri 7 - 150 Reykjav�k - S�mi 510 6700 - Fax 510 6701 - Gjaldfrj�lst n�mer 800 6450 - Netfang postur@umb.althingi.is

0 Comments:

Post a Comment

<< Home